การเล่นสะบ้า คืออะไร กีฬายอดฮิตของคู่หนุ่มสาว

การเล่นสะบ้า คืออะไร

การเล่นสะบ้า คืออะไร กีฬายอดฮิตของคู่หนุ่มสาว เป็นกีฬาที่มักจะจัดขึ้น สำหรับคู่หนุ่มสาว เป็นกีฬาท้องถิ่น ที่มีการสืบทอดกันมา จากรุ่นสู่รุ่น เพื่อรักษาวัฒนธรรม ให้ยังคงความดีงาม และมีความสนุกสนาน สร้างความบันเทิง และสร้างสีสัน ให้กับผู้เข้าร่วม ได้เป็นอย่างดี

  • ชนิดและอุปกรณ์การเล่นสะบ้า
  • การเล่นสะบ้าในปัจจุบันมีอยู่หรือไม่
  • เรื่องต้องรู้การเล่นสะบ้าใกล้สูญหาย

กีฬาสะบ้า มีกี่ชนิด และแตกต่างกันในแบบใด

สำหรับกีฬาชนิดนี้ มักจะจัดขึ้นในช่วง เทศกาลสงกรานต์ เป็นกีฬาพื้นบ้าน ตั้งแต่สมัยอดีต จัดขึ้นเพื่อให้เหล่าหนุ่มสาว ได้ออกมาพบปะ และมีการทำกิจกรรมร่วมกัน ในรูปแบบของกีฬา โดยกีฬานี้จะช่วย สานสัมพันธ์ที่ดี เหมือนกันกับกีฬา แข่งเรือบก ที่ได้ทำความรู้จักกัน กีฬาชนิดนี้มี 2 รูปแบบ และแบ่งออกดังนี้

สะบ้าบ่อน: จะเป็นการนัดแนะสถานที่ โดยจะมีการตกลงกัน ว่าใครจะรับ เป็นเจ้าของสถานที่แข่งขัน โดยเจ้าบ้านที่เปิดรับนั้น จะเรียกกันว่า “เจ้าของบ่อน” ผู้เล่นที่เข้าร่วม จะมีการเก็บรวบรวมเงิน เพื่อมอบให้เจ้าของบ่อน นำไปจัดสถานที่ ให้มีความสวยงาม โดยการแข่งขันชนิดนี้ มักจะมีคู่หนุ่มสาว เข้าร่วมจำนวนมาก

สะบ้าทอย: เป็นกีฬาท้องถิ่น ที่จะมีสถานที่ชัดเจน นั้นคือลานกว้าง และรูปแบบการแข่งขัน ก็จะแตกต่างกัน โดยสะบ้าบ่อน จะเป็นการยิงลูกสะบ้า เพื่อพิชิตคู่สาว แต่สะบ้าทอย จะเป็นการแข่งแบบทีม หากทีมใด ยิงจุดตั้งเป้าหมดก่อน จะเป็นฝ่ายชนะ และได้รับรางวัลไปครอง

ที่มา: การเล่นสะบ้า [1]

อุปกรณ์จากธรรมชาติ สะบ้าคือผลอะไร

ในอดีตนั้น การหาวัสดุอุปกรณ์ ที่ใช้ในการแข่งขันนั้น มักจะหาเอาตามธรรมชาติ สำหรับกีฬาชนิดนี้ มีการใช้อุปกรณ์ทางธรรมชาติ คือผลสะบ้า ซึ่งต้นสะบ้า จะออกผลมา ในลักษณะผลกลมแบน มีสีดำ สีน้ำตาลเข้ม ต้นสะบ้านี้ ขึ้นชื่อว่ามีความคล้าย กับต้นเถาวัลย์ ผลที่ออกมา จะมีความแข็ง และรูปทรงแบน

สายพันธุ์ต้นสะบ้า ที่ในสมัยอดีต นิยมนำมาเล่น เป็นสายพันธุ์สะบ้าหลวง เพราะในอดีตนั้น สายพันธุ์นี้จะมี ลักษณะของผล ที่มีลูกใหญ่ เปลือกด้านนอกแข็งมาก และสีของเปลือก จะมี 2 สีคือ สีดำสนิท และสีน้ำตาลเข้ม รูปทรงของผล มีความกลม และแบนสวยงาม ผู้คนจึงมักนิยมนำมา ทำการแข่งขันกีฬาชนิดนี้

ในปัจจุบัน เมื่อต้นสะบ้าเริ่มมีจำนวนน้อยลง ทำให้อุปกรณ์ การแข่งขันหายากมากขึ้น คนจึงหันมาดัดแปลง นำพวกงาช้าง เขาของควาย ที่มีความแข็งแรง นำมาปรับรูปทรง ให้เหมือนกับลูกสะบ้า และหากนำไปเล่น ในกีฬาสะบ้าบ่อน เจ้าของลูกสะบ้า จะมีการทาสีเพิ่มเติม ทั้งสี ทอง เงิน เพื่อบ่งบอกฐานะ ของเจ้าของบ่อน

ที่มา: ลูกสะบ้า [2]

กีฬาชนิดนี้ เป็นที่นิยมเล่นเมื่อถึงเทศกาลใด

สำหรับกีฬาชนิดนี้ มักจะนำมาเล่น ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ เพราะผู้คน มักจะออกมาทำบุญ และพบปะกันเป็นจำนวนมาก มีทั้งเด็กเล็ก ผู้เฒ่าผู้แก่ รวมถึงหนุ่มสาว ที่จะออกมาพบปะกัน เพื่อร่วมกันทำบุญ สรงน้ำพระ การก่อเจดีย์ทราย รวมไปถึง การออกมาทำกิจกรรมรื่นเริง อย่างการเล่นสะบ้า

การเล่นสะบ้านี้ ส่วนมากจะเป็น การเล่นแบบเป็นคู่ โดยจะเลือกจับคู่ เป็นคู่ชาย-หญิง และในสมัยอดีตนั้น จะมีการแต่งตัว ให้สอดคล้องกัน ทั้งสีชุด และผ้าสไบ เพื่อบ่งบอกถึง การจับคู่เพื่อมาเล่น กีฬาชนิดนี้ นอกจากนี้ จะมีเหล่ากองเชียร์ ที่จะคอยมาให้กำลังใจ คู่แข่งขันที่ชื่นชอบ หรือคู่ที่ลงแข่งประจำทุกปี

การเล่นสะบ้า คืออะไร ปัจจุบันสามารถเล่นได้ที่ไหน

การเล่นสะบ้า คืออะไร

หลายความเชื่อ เชื่อว่าการเล่นสะบ้า มีต้นกำเนิด มาจากทางกะเหรี่ยง ซึ่งเป็นกิจกรรมสืบทอด มาจากบรรพบุรุษ สืบต่อกันมายังลูกหลาน โดยการค้นพบนี้ อยู่ในเขตอำเภอศรีสวัสดิ์ จะพบมากในช่วงสงกรานต์ การเล่นนี้ ถูกจัดให้เป็นกีฬา ที่สร้างความสนุกสนาน ให้กับผู้ชม และกองเชียร์ที่เข้าชม

ในปัจจุบัน มีการผลักดัน และส่งเสริมการเล่นสะบ้า ให้มีมากยิ่งขึ้น เพื่อรักษาวัฒนธรรม และสืบสานกีฬาชนิดนี้ต่อ เพื่อคงความสนุก และคงสีสันแห่งเทศกาลสงกรานต์ไว้ โดยการอนุรักษ์นี้ ได้มีการปรับกติกา ให้มีความสนุกมากยิ่งขึ้น โดยกติกาใหม่ จะมาในรูปแบบ ของการเล่นสะบ้าทอย แต่จะสลับกันทอย

โดยในกติกาใหม่นี้ จะมีการทอยลูกสะบ้า ทั้งหมดอยู่ 3 รอบ หากครบทั้ง 3 รอบแล้วจะนับคะแนนรวม ของทั้ง 3 รอบทีมไหนที่ทอยลูก ทำให้ฝ่ายตรงข้าม มีลูกล้มได้มากกว่า จะเป็นฝ่ายชนะไป โดยกติกานี้ สร้างขึ้นมา เพื่อเพิ่มสีสัน และเพิ่มความสนุก ให้ทั้งตัวนักแข่ง และเหล่ากองเชียร์

ที่มา: การละเล่นสะบ้า ชาวกะเหรี่ยงอำเภอศรีสวัสดิ์ [3]

สิ่งที่น่าห่วง สำหรับกีฬาชนิดนี้

ยังคงเป็นเรื่องน่ากังวล เพราะด้วยยุคสมัย และการปรับตัวของโลกปัจจุบัน ่ทำให้กีฬาชนิดนี้ เข้าขั้นเสี่ยงที่จะ สูญหายในอนาคต เพราะคนสมัยใหม่ เริ่มไม่สืบทอดวัฒนธรรม และยังมีเทคโนโลยี ที่เข้ามาแทรกแซง เรื่องของการอนุรักษ์ไว้ ซึ่งวัฒนธรรมอันดีงาม ทำให้กีฬาพื้นบ้านหลายชนิด เริ่มหมดไป

อีกปัจจัยที่ทำให้ กีฬาสะบ้าเสี่ยง ที่จะสูญหายไปคือ จำนวนของพื้นที่ป่า ที่ตอนนี้ถูกรุกล้ำ ไปเป็นจำนวนมาก ทำให้พื้นที่ป่า เหลือน้อยเกินไป และต้นสะบ้า ที่เป็นต้นกำเนิดของอุปกรณ์ ก็เป็นที่หายากเช่นกัน มีการรายงานว่า ตอนนี้ต้นสะบ้า เข้าขั้นเสี่ยง ที่จะสูญพันธุ์ไป ในอนาคตอันใกล้นี้
หากต้องการอ่านเรื่องของกีฬาสะบ้าที่กำลังสูญหายเพิ่มเติมคลิกอ่านได้ที่ m-culture

ประโยชน์ ด้านวัฒนธรรมของกีฬานี้

1. เป็นกีฬาที่ช่วยส่งเสริม การพบปะกัน เพื่อทำกิจกรรมอันดีงาม ของเหล่าหนุ่มสาว
2. เป็นกีฬาที่ช่วยสร้าง สีสัน เสียงหัวเราะ และเพิ่มความสุข ให้กับผู้ที่เข้าร่วมแข่งขัน
3. ทำให้ภาพลักษณ์ ของเหล่าหนุ่มสาว ที่ออกมาเจอกัน เป็นไปในทางที่ดี
4. ช่วยทำให้เทศกาลสงกรานต์ มีความรื่นเริง และทำให้ผู้คน เข้าถึงกันง่ายมากยิ่งขึ้น

บทสรุป การเล่นสะบ้า คืออะไร

บทสรุป การเล่นสะบ้า คืออะไร เป็นกีฬาพื้นบ้าน ที่มักจะเล่นกัน ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ทำให้เหล่าหนุ่มสาว ได้ออกมาทำความรู้จัก และเป็นกีฬา ที่ช่วยสร้างรอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ให้กับผู้คนที่เข้าร่วม และยังเป็นกีฬาเก่าแก่ ที่มีการสืบทอดกันมา ตั้งแต่ในสมัยอดีต มีมายาวนาน จนถึงสมัยปัจจุบัน

กติกาใหม่ ทำไมต้องเน้นเรื่องสะบ้าทอย

สำหรับสะบ้าทอย จะเป็นรูปแบบการเล่น ที่มีความสนุกมากกว่า เล่นเพื่อการแข่งขัน และเล่นเพื่อสร้างความสามัคคี ไม่ได้เล่นเพื่อ การเกี้ยวสาว การเล่นสะบ้าทอย จะมีการแบ่งทีมออกเป็น 3-5 คนต่อทีม หากทีมใดทำคะแนน ได้มากกว่าอีกฝั่ง จะชนะอีกฝั่งไป ซึ่งทำให้การเล่นรูปแบบนี้ มีความสนุกมากกว่า

ลูกสะบ้า ทำไมต้องมาสีให้สวยงาม

ในอดีตการใช้ลูกสะบ้า จะมาในรูปแบบธรรมดา โดยสะบ้าทั่วไป จะมีลักษณะ สีดำ กลมแบน เปลือกแข็ง แต่เมื่อต้นสะบ้า หายากขึ้น จึงมีการใช้วัสดุอื่นแทน เช่น เขาควาย งาช้าง ซึ่งไม่มีสีดำ จึงต้องทาสี และการทาสีมักจะนิยม ในการเล่นแบบสะบ้าบ่อน เพราะการทาสี เป็นการบ่งบอก ถึงฐานะของเจ้าของบ่อน

Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
ข้อมูลผู้เขียน

แหล่งอ้างอิง