
วิธีเล่น โพงพาง ให้มีความสนุก และได้ประโยชน์
- MY Kismet
- 168 views

วิธีเล่น โพงพาง ให้มีความสนุก และได้ประโยชน์ เป็นกีฬาที่เน้น เรื่องของไหวพริบ และการใช้ทักษะ ด้านการวิเคราะห์ ผู้เล่นจะได้รับความสนุก และเพิ่มความสัมพันธ์ ในกลุ่มเพื่อนได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้กีฬาชนิดนี้ เป็นกีฬาที่มีมา ตั้งแต่สมัยโบราณ นิยมเล่นกัน ในกลุ่มเพื่อนที่มีจำนวนมาก
สำหรับการกีฬาชนิดนี้ เป็นกีฬาที่มีการ ประยุกต์ใช้วิถีชีวิต การหาปลาของชาวประมง โดยการตั้งชื่อ กีฬานี้มาจาก วัสดุอุปกรณ์ ของการหาปลา ที่เรียกกันว่า “โพงพาง” เป็นเครื่องมือจับปลาชนิดหนึ่ง ที่ชาวประมง นิยมใช้กัน ในสมัยก่อน ในปัจจุบันก็มีการ ใช้เครื่องมือนี้อยู่
โพงพางภาษาชาวประมง คือ เครื่องมือที่เหมือนกับอวน ที่จะใช้ในการดักปลา ลักษณะเป็นถุง บริเวณปากจะอ้าออก โดยการใช้เครื่องมือนี้ จะเป็นการอิงจาก การไหลของน้ำ และทิศทางน้ำเป็นหลัก เพราะหากน้ำไหล ไปยังทิศทางไหน ทิศทางนั้น สัตว์ทะเลทั้งหลาย จะไหวตามน้ำเสมอ
โพงพางที่นิยมใช้ จะมี 2 ลักษณะคือ โพงพางชนิดประจำที่ จะใช้ในรูปแบบ ปักลงที่เดิม หรือจะประจำอยู่ตำแหน่งเดิมเสมอ ไม่เปลี่ยนสถานที่ และอีกชนิดคือ โพงพางแบบเคลื่อนที่ ใช้ในรูปแบบ เคลื่อนที่อยู่เสมอ หรือแล้วแต่ชาวประมง ว่าจะใช้โพงพางนี้ ที่ไหนเมื่อไหร่ หรือใช้ร่วมกับ เครื่องมืออื่นหรือไม่
ที่มา: ประเภทโพงพาง [1]
การแข่งขันโพงพาง จำเป็นต้องใช้พื้นที่ หรือมีพื้นที่ในการเล่น ในรูปแบบวงกว้าง ไม่ควรมีสิ่งกีดขวาง หรือวัตถุอื่นๆ ที่ก่อให้เกิดอันตราย เพราะจะต้องมี 1 ในผู้เล่นที่จะต้องปิดตา หากมีวัตถุกีดขวาง เสี่ยงอย่างมาก ที่จะได้รับอันตราย หรืออาจจะได้รับบาดเจ็บ จากการกระทบกับวัตถุนั้น
ควรมีการเคารพ ในกฎและกติกา เพื่อลดการทะเลาะวิวาท หรือลดการกระทบกระทั่ง ระหว่างการแข่งขัน เพราะกีฬาชนิดนี้ ถือว่าเป็นกีฬา ที่จะต้องมีการ โดนเนื้อโดนตัวกัน อาจเป็นเหตุ ให้เกิดการทะเลาะได้ ควรจะเคารพ และใช้สติในการเล่น เพื่อทำให้กีฬานี้ น่าเล่นมากขึ้น และไม่ดูเป็น กีฬาที่มีความรุนแรง มากจนเกินไป
1. เพิ่มทักษะการมีไหวพริบ และช่วยเรื่องของการ เคลื่อนไหว เพิ่มความคล่องแคล่ว ว่องไว
2. เพิ่มความสามัคคี และทำให้รู้จัก การทำงานร่วมกัน แบบเป็นทีม
3. ช่วยทำให้ผ่อนคลาย และเพิ่มความสุข เรียกเสียงหัวเราะ ได้เป็นอย่างดี
4. ฝึกเรื่องของการยอมรับ เพราะทุกการแข่งขัน มีผลแพ้ชนะ จะได้รู้จักการยอมรับ
5. ช่วยเรื่องของความจำ เพราะจำเป็นจะต้องจำเสียง และยังต้องจดจำ สภาพรอบข้าง เพื่อจะจับผู้เล่นอื่นได้
ที่มา: ประโยชน์ ของการเล่นโพงพาง [2]

ก่อนการเริ่มเกม ผู้เล่นต้องมารู้จักคำศัพท์ ที่สำคัญต่อการเล่นก่อน นั้นคือการใช้คำแทนอย่าง คำว่า “ปลาเป็น” เมื่อพูดคำนี้ผู้เล่นอื่น จะสามารถวิ่งหนี หรือขยับตัวไปที่อื่นได้ หากพูดคำว่า “ปลาตาย” ผู้เล่นทุกคน ที่เข้าร่วมการแข่งขัน จะต้องหยุดนิ่ง และไม่สามารถขยับตัวได้
โดยการเริ่มต้น จะต้องมีการจับฉลาก ด้วยวิธีการใช้ไม้สั้นไม้ยาว เพื่อหาผู้เล่น ที่จะได้รับบทเป็นคนหาปลา ผู้ที่จับได้ไม้สั้นที่สุด จะได้เป็นคนหาปลาก่อน โดยจะเรียงตาม ความยาวของไม้ ขึ้นมาเรื่อยๆ เพื่อเรียงลำดับคนหาปลา ในรอบถัดไป และเมื่อได้คนหาปลาเรียบร้อยแล้ว คนหาปลาจะมาอยู่ตรงกลาง และผู้เล่นอื่น จะต้องยืนล้อม ตัวของคนหาปลาเอาไว้
และเมื่อล้อมแล้ว จะเริ่มร้องเพลงประกอบ เมื่อร้องจบผู้เล่น จะเป็นฝ่ายเริ่มถาม ว่าจะเป็นปลาเป็น หรือปลาตาย ผู้ที่เป็นคนหาปลาต้องเลือก คำใดคำหนึ่ง หากเลือกปลาเป็น ผู้เล่นคนอื่นต้อง รีบวิ่งหนีออกไป และหากพูดปลาตายขึ้นมาอีกครั้ง ทุกคนต้องนิ่ง และคนหาปลาจะเริ่มตามหา เหล่าผู้เล่นคนอื่น เมื่อจับได้ต้องทายชื่อ ผู้เล่นคนนั้น หากทายถูก จะได้เปลี่ยนตัวคนหาปลา
ที่มา: โครงการการละเล่นพื้นบ้านไทย [3]
สำหรับกติกาง่ายมาก ผู้ที่เป็นคนหาปลา หรือโพงพาง จะต้องปิดตาสนิท และผู้เล่นอื่นต้องร้องเพลงจนจบก่อน จึงจะมีสิทธิ์ถามคนหาปลา และคนหาปลาต้องเลือกคำให้ถูก และเมื่อเลือกปลาตาย คนหาปลาต้องตามหาเหล่าผู้เล่นอื่น ให้พบตัว และต้องทายชื่อผู้เล่นคนนั้น ให้ถูกต้อง เพื่อที่จะชนะ และเปลี่ยนตัวผู้ที่ จะมาเป็นคนหาปลาแทน
หากไม่สามารถ จับใครได้เลย ผู้ที่ปิดตา จะต้องเป็นคนปิดตาต่อไป และเริ่มร้องเพลงใหม่ทั้งหมด และเริ่มเกมทั้งหมดใหม่ จนกว่าจะจับและทายถูก แต่หากเกิน 3 รอบแล้ว ผู้ที่ได้ไม้สั้น รองจากผู้เริ่ม จะต้องเปลี่ยน มาเป็นผู้ปิดตาแทน ซึ่งกฎนี้จะทำมา เพื่อให้การแข่งขัน สนุกมากขึ้น และทำให้การแข่ง ไม่น่าเบื่อจนเกินไป
สำหรับการเล่นโพงพาง ตอนนี้ยังมีอยู่ ถือเป็นกีฬา ที่ช่วยฝึกทักษะ ทางด้านร่างกาย การเคลื่อนไหว ฝึกความแข็งแรง เหมือนกันกับการเล่น การเล่นไม้หึ่ง ที่จะต้องใช้ทักษะต่างๆ ในการเอาชนะ และเพิ่มไหวพริบ โดยการเล่นโพงพาง ในปัจจุบัน มีการปรับแต่ง เพลงประกอบการเล่น ให้มีความทันสมัยขึ้น
แต่ยังคงคีย์คำพูดสำคัญอยู่ นั้นคือ ปลาเป็นและปลาตาย โดยการแข่งกีฬานี้ จะพบมากในการเรียน วิชาพลศึกษา ระดับประถมวัย เพราะเป็นช่วงอายุ ที่ต้องการฝึกทักษะ ด้านสุขภาพ และสติปัญญาเป็นอย่างมาก กีฬานี้คุณครู จะเน้นเรื่องของการ ฝึกเรื่องการเคลื่อนไหว และฝึกเรื่องของความสามัคคี และฝึกให้ยอมรับ ผลแพ้ชนะ
หากสนใจศึกษาการใช้โพงพางเพื่อการสอนคลิกดูได้ที่ youtube.com
กล่าวโดยสรุป วิธีเล่น โพงพาง ให้สนุกและได้ประโยชน์ ถือเป็นกีฬาพื้นบ้าน ที่เป็นที่นิยม และได้รับการยอมรับ จากเหล่าผู้ปกครอง ให้เด็กๆ สามารถเล่นได้ เพราะการเล่นนี้ ช่วยเพิ่มทักษะต่างๆ ช่วยให้ร่างกายแข็งแรง และช่วยฝึกให้เด็ก รู้จักการยอมรับ ผลแพ้ชนะ ที่เกิดขึ้นได้เสมอ ในการใช้ชีวิต
เพราะกีฬานี้ อิงมาจากอุปกรณ์ การจับปลาของชาวประมง ซึ่งโพงพาง คือเครื่องมือ ชนิดหนึ่งที่ใช้จับปลา และได้มีการประยุกต์ ใช้ชื่อนี้มาเป็นชื่อกีฬา เพื่อให้สอดคล้องกับ การใช้เครื่องมือ ของชาวประมง นอกจากนี้ ผู้เล่นที่ยืนล้อมรอบ จะสวมบทบาท ให้ตัวเองเป็นปลา เพื่อให้ผู้ปิดตา คอยตามหาอีกด้วย
การเล่นกีฬาทุกชนิด สิ่งหนึ่งที่ผู้เล่นจะได้รับแน่นอน คือเรื่องของสุขภาพ กีฬาชนิดนี้ก็เช่นเดียวกัน ช่วยเรื่องสุขภาพ ทำให้ร่างกายแข็งแรง และช่วยเรื่อง สติปัญญา การมีไหวพริบ และฝึกให้รู้จัก การรู้จักแพ้ รู้จักชนะ ยอมรับผลของการแข่งขัน ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ ของการดำเนินชีวิต

