สมองหลั่งสารอะไร เวลาชนะพนัน ความสุขชั่ววูบที่ถูกเขียนในสมอง

Spawn
6 พ.ย. 25
16:54
85 views

สงสัยไหมว่า สมองหลั่งสารอะไร เวลาชนะพนัน ทำไมแค่เห็นคำว่า “ชนะ” หรือเสียงเอฟเฟกต์แจ้งเตือนในเกม ก็รู้สึกเหมือนมีไฟพุ่งขึ้นกลางอก ทั้งที่บางทีเงินที่ได้ก็ไม่ได้มากมายอะไรนัก? คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่โชคหรือดวง แต่ซ่อนอยู่ในสมอง ที่ทำงานอย่างแม่นยำราวกับเครื่องจักรทางอารมณ์

ทำไมความสุขจากการชนะ ไม่ใช่เรื่องของดวง
สารเคมีในสมอง ที่ทำให้รู้สึกดีเวลาชนะพนัน
สมองหลั่งสารยังไง ในสถานการณ์เกือบชนะ

ทำไม ความสุขจากการชนะ ไม่ใช่เรื่องของดวง

สำหรับ ความสุขจากการชนะ ในปี 2025 กล้าพูดได้เต็มปากว่า ไม่ได้เกิดจากเทพเจ้าแห่งโชคที่ช่วย แต่เกิดจากปฏิกิริยาทางชีวเคมีในสมอง ที่ตอบสนองต่อรางวัลโดยตรง ซึ่งสมองของเรามีระบบที่เรียกว่า Reward System ซึ่งจะเปิดการทำงานเมื่อเรารู้สึกว่ากำลังได้สิ่งที่ต้องการ

ไม่ว่าจะเป็นการชนะเกม กินของอร่อย หรือได้รับคำชมจากใครบางคน แต่สิ่งที่ต่างออกไปคือ “การพนัน” สามารถกระตุ้นระบบนี้ ได้แรงกว่ากิจกรรมทั่วไปหลายเท่า เพราะมันผสมทั้งความคาดหวัง ความเสี่ยง และความตื่นเต้นในเวลาเดียวกัน

โดยการศึกษาเกี่ยวกับ สมองหลั่งสารอะไร เวลาชนะพนัน พบว่า การชนะพนันหนึ่งครั้ง สามารถเพิ่มการหลั่ง โดปามีน (Dopamine) ในสมองได้มากกว่ากิจกรรมทางสังคมทั่วไปถึง 2–3 เท่า และนั่นคือเหตุผล ที่ผู้เล่นหลายคนรู้สึกเหมือนโดนดูดเข้าไปในเกม แม้จะรู้ว่าโอกาสชนะจริง ๆ น้อยมากก็ตาม

สารเคมีในสมอง ที่ทำให้เรารู้สึกดีเวลาชนะพนัน มีอะไรบ้าง?

โดปามีน (Dopamine): สารแห่งความสุขและแรงจูงใจ เมื่อคุณชนะ สมองจะปล่อยโดปามีนทันที ทำให้รู้สึกพลุ่งพล่าน และอยากเล่นต่อ เพื่อให้ได้ความรู้สึกแบบนั้นอีก (6 สิงหาคม 2025) [1]
เซโรโทนิน (Serotonin): ตัวควบคุมอารมณ์ ทำให้รู้สึกพอใจ และมั่นใจในตัวเองมากขึ้น หลังจากชนะ (18 มีนาคม 2022) [2]
อะดรีนาลีน (Adrenaline): สารแห่งความตื่นเต้น ที่ถูกค้นพบตั้งแต่ปี ค.ศ.1895 ที่ช่วยเพิ่มการเต้นของหัวใจ ความดัน และโฟกัส ทำให้รู้สึกเหมือนอยู่ในสนามรบ (29 พฤศจิกายน 2023) [3]

สารเหล่านี้ ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่หลั่งออกมาตามจังหวะอารมณ์ ที่สมองประเมินว่าคุณกำลังได้บางอย่างที่คาดไม่ถึง

เจาะลึก โดปามีน ตัวเอกของความสุขที่ระบบรู้ว่าจะต้องปล่อยเมื่อไหร่

สำหรับ โดปามีน ที่เริ่มถูกสังเคราะห์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1910 คือฮีโร่ตัวจริงในเกมนี้ เนื่องจากมันทำงานในส่วน Nucleus Accumbens ของสมอง ซึ่งเป็นศูนย์กลางแห่งความสุข โดปามีนจะถูกปล่อยมากที่สุด เมื่อสิ่งที่เกิดขึ้นเหนือความคาดหมาย อาทิเช่น การชนะที่ไม่ได้คาดไว้ หรือเกือบพลาดแต่ได้

โดยงานวิจัยจาก Stanford Neuroscience Lab ชี้ว่า ระดับโดปามีนอาจพุ่งสูงขึ้นถึง 40–50% เมื่อผู้เล่นได้รับรางวัลที่คาดไม่ถึง ซึ่งเป็นจุดเดียวกับที่สารนี้ หลั่งเวลาตกหลุมรัก หรือได้กินของโปรด

สมองหลั่งสารยังไง เมื่ออยู่ในสถานการณ์เกือบชนะ

ในสถานการณ์ “เกือบได้” คือจุดที่สมองถูกกระตุ้นหนักที่สุด เพราะมันเล่นกับความรู้สึกของ “แทบจะชนะ” แต่ยังไม่ถึง นี่แหละที่ทำให้หลายคนกลับมาเล่นซ้ำ ๆ ทั้งที่รู้ว่าอัตราชนะจริง ไม่ได้เพิ่มขึ้นเลย ซึ่งสมองของมนุษย์ มีแนวโน้มที่จะตอบสนองต่อความเป็นไปได้ มากกว่าความจริงเสมอ

สถานการณ์เกือบได้ กระตุ้นสมองเหมือนได้จริงถึง 90% จริงหรือไม่?

คงต้องยอมรับว่า จริง โดยงานวิจัยจาก Cambridge Behavioural Studies พบว่า “Near Miss” หรือการเกือบชนะ กระตุ้นการทำงานของสมองส่วน Ventral Striatum และ Insula เหมือนตอนที่ชนะจริงถึง 90%

และนั่นคือสาเหตุ ที่ทำให้ผู้เล่นรู้สึกดีขึ้นทันที และพร้อมจะลองอีกครั้ง เรียกได้ว่านี่คือกลไก ที่เครื่องสล็อตและเกมออนไลน์ ใช้มานานหลายสิบปี เพราะมันสร้างวงจรอารมณ์ ที่ผู้เล่นแทบไม่รู้ตัวว่าโดนควบคุม

สถานการณ์ไหนอีกบ้าง ที่สมองหลั่งสารคล้ายตอนเล่นการพนัน

รู้หรือไม่ว่า จริง ๆ แล้ว สมองเราไม่ได้หลั่งสารโดปามีน แค่ตอนได้เงิน หรือชนะพนันเท่านั้น แต่ยังเกิดขึ้นในหลายสถานการณ์ในชีวิตประจำวัน ที่มีองค์ประกอบคล้ายกัน คือ ความคาดหวัง + ความไม่แน่นอน ซึ่งเป็นสูตรสำเร็จของ การกระตุ้นระบบรางวัลในสมอง (Reward Circuit) นั่นเอง ตัวอย่างเช่น

ตอนเช็กมือถือแล้วเจอแจ้งเตือนใหม่: เคยไหม อยู่ดี ๆ ได้ยินเสียง “ติ๊ง” แล้วใจเต้นแรงขึ้นนิด ๆ แม้จะยังไม่รู้ว่าเป็นข้อความจากใคร นั่นแหละคือ โดปามีนกำลังทำงาน สมองมองว่า “การแจ้งเตือน” คือรางวัลที่ไม่แน่นอน จึงหลั่งสารเคมีให้เรารู้สึกดีตั้งแต่ก่อนจะเปิดดูเสียอีก
ตอนเล่นเกมที่มีระบบสุ่มของรางวัล (Gacha): ระบบสุ่มของเกมมือถือ ก็ใช้หลักเดียวกับการพนัน แม้ไม่รู้ว่าจะได้ไอเท็มอะไร แต่ทุกครั้งที่เปิดกล่อง สมองจะตีความว่าเป็นการเดิมพัน เล็ก ๆ การได้ของหายาก จะกระตุ้นโดปามีนมหาศาล แต่ที่น่าสนใจคือ แม้เปิดไม่ได้ สมองก็ยังหลั่งสารเล็กน้อย
ตอนซื้อหวยแล้วเลขออกเฉียด: นี่คือตัวอย่างคลาสสิกของ “Near Miss Effect” ที่สมองหลั่งสารเคมี ในระดับใกล้เคียงกับตอนชนะจริง เพราะมันประเมินว่า เกือบประสบความสำเร็จแล้ว ความรู้สึกเสียดาย แต่ตื่นเต้นนั่นแหละ คือโดปามีนผสมอะดรีนาลีน ทำให้คนมากมายซื้อหวยซ้ำโดยไม่รู้ตัว
ตอนดูบอลสด หรือเล่นเกมที่มีผลลัพธ์ไม่แน่นอน: สมองจะหลั่งสารเคมี ตลอดช่วงที่ผลยังไม่ออก ซึ่งทุกวินาทีของการลุ้นประตู คือการกระตุ้นโดปามีนแบบต่อเนื่อง และเมื่อทีมโปรดทำประตูได้จริง ระดับสารเคมีจะพุ่งขึ้น แบบแจ็กพอตของอารมณ์เลยทีเดียว
ตอนเสี่ยงกับเรื่องเล็ก ๆ ในชีวิต: ตัวอย่างเช่น การส่งข้อความบอกรัก การยื่นโปรเจกต์ หรือการลองของใหม่ สมองตอบสนองด้วยโดปามีน ในระดับเดียวกับตอนเสี่ยงเดิมพัน เพราะทุกความไม่แน่นอน ที่มีโอกาสได้ผลดี คือการจำลองความรู้สึกของการพนันในชีวิตจริง

ดังนั้น สมองเราไม่ได้ติด การพนันอย่างเดียว แต่มันติดความรู้สึกของการลุ้นมากกว่า และธุรกิจจำนวนมาก ก็เข้าใจจุดนี้ดี ไม่ว่าจะเป็นแพลตฟอร์มโซเชียล เกม หรือแม้แต่ระบบแจ้งเตือนในโทรศัพท์ ล้วนถูกออกแบบให้สมองเราหลั่งสารแบบเดียวกับตอนที่เกือบชนะ เพื่อให้เรากลับมาหามันซ้ำอีกเรื่อย ๆ

บทสรุป สมองหลั่งสารอะไร เวลาชนะพนัน

คงต้องบอกว่า สมองหลั่งสารหลายตัวเวลาเราชนะพนัน โดยเฉพาะโดปามีน ที่ทำให้รู้สึกสุข และอยากเล่นต่อ ความสุขที่รู้สึกจึงไม่ใช่เรื่องของเงิน หรือดวง แต่คือผลลัพธ์ทางชีวเคมี ที่สมองถูกเขียนมาให้ตอบสนองต่อความสำเร็จ แม้จะเป็นเพียงเสี้ยววินาที ซึ่งนั่นแหละคือ ความทรงจำเทียม ที่คาสิโนรังสรรค์

การเล่นเดิมพัน จะทำให้สมองติดการพนันได้จริง ใช่หรือไม่?

คำตอบคือ จริง 100% เพราะสมองจะสร้างวงจรโดปามีนซ้ำ ๆ เมื่อได้รับรางวัล ทำให้ต้องการกระตุ้นซ้ำเรื่อย ๆ คล้ายการติดน้ำตาลหรือสารเสพติดเบา ๆ

สุดท้ายแล้ว ถ้าเรารู้ว่าสมองถูกหลอกแล้ว จะหลุดจากวงจรนี้ได้ไหม?

คำตอบคือ ได้ แต่ต้องขัดจังหวะการหลั่งสาร ด้วยการพักสมอง หยุดเล่นทันที เมื่อเริ่มรู้สึกอยากเล่นต่อ หรือเปลี่ยนกิจกรรมที่กระตุ้นโดปามีนในทางบวก เช่น ออกกำลังกาย ฟังเพลง หรือใช้เวลาในที่โล่ง