
เปิดประวัติ หมากเก็บ กีฬาฮิตของกลุ่มเด็กสาว
- MY Kismet
- 151 views

เปิดประวัติ หมากเก็บ กีฬาฮิตของกลุ่มเด็กสาว เป็นกีฬาพื้นบ้าน ที่มีมาตั้งแต่อดีต และเป็นที่นิยม ของเหล่าเด็กสาว ทั้งวัยเด็กและวัยสาว เพราะเป็นกีฬาในร่ม ที่สามารถเล่นได้ตลอด และวัสดุหาได้ง่าย ไม่ต้องประดิษฐ์ หรือไม่ต้องมีการเตรียม อุปกรณ์การเล่น ให้ยุ่งยากมากเกินไป จึงเป็นกีฬาฮิตในยุคนั้น
กติกาการแข่งขัน จะเป็นกติกาที่มี การตั้งข้อตกลงกัน ระหว่างผู้เล่น 2 คน โดยจะเริ่มจาก ตั้งกฎการนับคะแนน ว่าฝ่ายใดคะแนนถึงก่อน ฝ่ายนั้นต้องเป็น ฝ่ายที่ชนะไป และยังมีกฎต่างๆ ที่ตั้งขึ้นเพื่อ เพิ่มความสนุกของการเล่น เช่น ห้ามมือไปแตะลูกอื่น ระหว่างการแข่ง หากไปแตะโดน จะต้องเปลี่ยนฝ่ายที่เริ่มเล่น
หากโยนลูกหมากเก็บ แล้วรับลูกโยนไม่ได้ ก็จะถือว่าแพ้ในตานั้น ต้องเปลี่ยนฝั่งให้อีกคนเล่น นอกจากนี้ เมื่อเก็บคะแนนจนครบแล้ว จะต้องเริ่มเกมใหม่ จะมีคำเรียกกันว่า “การขึ้นปี” โดยต้องโยนลูกหมากเก็บทั้งหมด แล้วคว่ำหลังมือรับทั้งหมด ทำการโยนอีกครั้ง รอบนี้ให้แบมือรับ รับได้กี่ลูกจะเป็นคะแนนตามนั้น
สำหรับอุปกรณ์ แบบการเล่นดั้งเดิม จะใช้เป็นก้อนหิน หรือก้อนกรวดจำนวน 5 ลูก ต้องใช้ลูกที่กลมที่สุด และลูก ต้องไม่มีขนาดเล็กเกินไป หรือใหญ่เกินไป จึงจะสะดวกในการเล่น โดยก่อนเริ่มเกม จะต้องมีการขึ้นปี เพื่อเลือกผู้ที่จะ เป็นฝ่ายเริ่มก่อน หากผู้เล่นคนใดขึ้นปีได้มากกว่า คนนั้นจะได้เริ่มเป็นคนแรก
โดยการเล่นหมากเก็บ จะมีทั้งหมด 6 แม่โดย 6 แม่นี้จะมีมา ตั้งแต่ในสมัยโบราณ โดยแม่แรก จะเป็นการเริ่มเก็บทีละลูก และเก็บตามลำดับแม่ไป เช่น แม่ 2 เริ่มเก็บทีละ 2 ลูก แม่ 3 เริ่มเก็บรอบแรก 3 ลูก เรียงตามลำดับแม่ไปเรื่อยๆ และแม่ 6 แม่สุดท้ายจะต้องโยน ลูกหมากเก็บขึ้น และรวบเก็บลูกที่เหลือให้หมด
เมื่อเก็บครบทุกแม่แล้ว จะเป็นการเริ่มขึ้นปีใหม่ และวนกลับมาทำการเล่น ในรูปแบบเดิมไปเรื่อยๆ การตัดสินจะดูจาก ผู้เล่นฝ่ายใดมีคะแนนสะสม เยอะมากกว่าจะเป็นฝ่ายชนะ และการตัดสินอีกแบบ คือหากผู้เล่นคนใด มีการเก็บด่านต่างๆ ไม่ครบทั้ง 6 แม่ ผู้เล่นคนนั้น ก็จะเป็นฝ่ายแพ้ไป
ที่มา: หมากเก็บ การละเล่นของเด็กในจังหวัดปทุมธานี [1]
ประโยชน์ของกีฬาชนิดนี้ จะมีการแบ่งออก เป็นด้านต่างๆ เพื่อให้เข้าใจมุมมอง ได้ง่ายมากขึ้น ดังนี้
ที่มา: คำอธิบาย [2]

สำหรับกีฬาหมากเก็บ เป็นกีฬาที่มีมา ตั้งแต่สมัยโบราณ หมากเก็บมีความหมายว่า การโยนก้อนหิน และการเก็บหรือรับก้อนหิน เป็นกีฬาพื้นบ้าน ของประเทศไทย ที่มีมาตั้งแต่ยุคสมัย ของกรุงศรีอยุธยา และมีการเล่นสืบเนื่องกันมา จนถึงยุคปัจจุบัน
สำหรับผู้ที่ เป็นคนคิดค้นการเล่นหมากเก็บ ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัด แต่เป็นความเชื่อกันว่า เป็นกีฬาที่มีมานาน และพบได้มากที่สุด ในประเทศไทยนั้นเอง หลายมุมมอง ยังมีการกล่าวว่า หมากเก็บเป็นกีฬา ประจำจังหวัดของระนอง ที่เป็นจังหวัด จากทางภาคใต้ของประเทศ ผู้เล่นที่เข้าร่วม สามารถมีได้ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป
ที่มา: Mak kep [3]
ในยุคปัจจุบันนี้ กีฬาหมากเก็บ ยังมีการเล่นอยู่ และพบมากในกลุ่ม เด็กนักเรียนในต่างจังหวัด ยังมีการเล่นจำนวนมาก ในกลุ่มภาคเหนือ และกลุ่มภาคอีสาน โดยโรงเรียนต่างจังหวัด เด็กจะสืบทอดวัฒนธรรม การเล่นกีฬา มาจากรุ่นพี่สู่รุ่นน้อง จึงทำให้กีฬานี้ ยังพบเห็นได้อยู่
แต่การเล่นหมากเก็บ ในปัจจุบันนั้น มีการใช้อุปกรณ์ ที่แตกต่างจากอดีต มีวิวัฒนาการจาก การใช้ก้อนหิน มาเป็นแบบโซ่ ซึ่งโซ่จะเป็นพลาสติก มีน้ำหนักเบา และมีหลากหลายสี สามารถพกพา ไปไหนมาไหน ได้สะดวกกว่า การใช้ก้อนหิน แต่การใช้ก้อนหิน ก็ยังมีพบอยู่บ้าง เพราะเป็นวัสดุ ที่หาได้ง่ายตามธรรมชาติ
นอกจากประเทศไทยแล้ว ยังมีประเทศจีน ที่มีการเล่นหมากเก็บ มาจากในสมัยอดีต และนิยมอย่างมาก ในกลุ่มเด็กกว่างโจว เพราะในสมัยอดีตนั้น ประเทศจีนเขตกว่างโจว ไม่ได้เป็นที่รู้จักมากนัก เหมือนเป็นเขตชนบท ของประเทศจีน จึงทำให้การเล่นกีฬา หรือการหาอุปกรณ์ เป็นเรื่องยากมาก
หญิงสาวได้ออกมาเปิดเผยว่า การเล่นกีฬา ในสมัยนั้นเป็นเรื่องสนุก เพราะได้ร่วมกลุ่มกับเพื่อน เพื่อเล่นจำนวนมาก ในปัจจุบัน ไม่พบการเล่นหมากเก็บ ในพื้นที่เขตกว่างโจวแล้ว การเล่นหมากเก็บของจีน จะใช้ลูกหินจำนวน 10 ลูกในการเล่น และที่เลือกใช้ลูกหิน เพราะเป็นวัสดุที่หาง่าย
นอกจากเขตกว่างโจวแล้ว ในประเทศจีน ยังพบหลักฐาน การบันทึกเกี่ยวกับ การเล่นหมากเก็บ ว่ามีมาตั้งแต่ ในสมัยโบราณราวๆ ปี พ.ศ. 1911-2187 ซึ่งเป็นปีที่ตรงกับ สมัยของราชวงศ์หมิง เป็นราชวงศ์ที่มีชื่อเสียง ของประเทศจีน
หากสนใจอ่านรายละเอียดการเล่นหมากเก็บคลิกอ่านที่ mgronline
กล่าวโดยสรุป เปิดประวัติ หมากเก็บ เป็นกีฬาพื้นบ้าน ของประเทศไทย ที่มีมายาวนาน ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และยังเป็นกีฬา ที่สามารถเล่นได้ 2-4 คน ทำให้มีความสนุก และฝึกทักษะด้านต่างๆ ได้เป็นอย่างดี และเป็นกีฬาในร่ม ไม่มีเนื้อหาความรุนแรง ทำให้เด็กหญิง นิยมเล่นกัน เป็นจำนวนมาก
สำหรับการขึ้นปี คือการเริ่มต้นเก็บ หรือการเริ่มเกมในแต่ละรอบ โดยจะมีการขึ้นปีทุกครั้ง ที่จะเริ่มเกมใหม่ โดยผู้เล่นคนใด ที่สามารถเล่นครบทั้ง 6 แม่แล้วนั้น จะต้องมีการขึ้นปี เพื่อการสะสมคะแนน ในรอบนั้นๆ และหากสะสมได้มากที่สุด ผู้เล่นคนนั้น จะเป็นฝ่ายชนะ
หากย้อนไปเมื่ออดีต การทำอุปกรณ์กีฬา จะต้องคำนึงถึง ทรัพยากรต่างๆ ซึ่งทรัพยากรที่พบมาก ในช่วงอดีตนั้น คือ ก้อนหิน ดิน ต้นไม้ และทราย ซึ่งเป็นวัสดุจากธรรมชาติ ที่สามารถหาได้ง่าย การเล่นหมากเก็บ ต้องใช้การโยน จึงต้องเลือกใช้ วัสดุที่มีน้ำหนัก และเป็นทรงกลม ก้อนหินถือว่า เป็นวัสดุที่ใช้ง่ายที่สุด

